Perfecte balans tussen historische waarde én modern comfort

Luchtbehandeling in monumentale gebouwen

De luchtbehandeling in monumentale gebouwen vraagt om een fundamenteel andere aanpak dan de moderne utiliteitsbouw. Waar de luchtbehandelingskasten van bijvoorbeeld hotels, scholen en zorginstellingen relatief eenvoudig op daken of tegen gevels geplaatst kunnen worden, is dat bij monumenten vaak niet toegestaan of niet technisch haalbaar. De architectonische en historische waarde van deze gebouwen brengt namelijk strikte beperkingen mee. Denk aan beschermde gevels, originele dakconstructies en interieurs die niet mogen worden aangetast. Een commissie ziet er continu toe dat aanpassingen esthetisch en bouwhistorisch kloppen, weet Rob olde Scholtenhuis, Technisch Adviseur bij WOLF Energiesystemen. “Dit betekent dat luchttechnische oplossingen zorgvuldig geïntegreerd moeten worden, met minimale visuele én fysieke impact.”

De uitdaging in monumentale gebouwen is om comfort, luchtkwaliteit en energieprestaties te realiseren zónder het monumentale karakter te verstoren. “Monumentale panden kennen vaak een beperkte installatieruimte”, vertelt olde Scholtenhuis. “Hoewel de technische eisen steeds complexer worden, als gevolg van strengere regelgeving én de behoefte aan meer energiezuinigheid, groeien de installatieruimten niet mee. Om deze reden adviseren wij vaak compacte luchtbehandelingskasten, die exact binnen de bestaande technische ruimtes passen. Maar ook modulaire kasten, die in losse stijlen en panelen worden aangeleverd en pas in de technische ruimte worden opgebouwd. Hierdoor zijn bijvoorbeeld smalle trappen en doorgangen geen issue meer.”

Altijd maatwerk

In monumentale gebouwen zijn zichtbare installaties vaak niet toegestaan, weet olde Scholtenhuis. In bijvoorbeeld kerken hebben we bovendien te maken met hoge plafonds (dus: veel ruimte-inhoud). Daarnaast kennen kerken een hoge piekbelasting tijdens diensten of evenementen, terwijl op andere momenten bijna niemand aanwezig is. Het luchtbehandelingssysteem moet hier specifiek op worden uitgeëngineerd, wat ook geldt voor situaties waarin minimale geluidsniveaus en het voorkomen van trillingen belangrijke eisen zijn.” Een fundamenteel principe bij het verbouwen of restaureren van monumentale panden is reversibiliteit (omkeerbaarheid), vertelt hij. “Dit houdt in dat aanpassingen zo moeten worden uitgevoerd, dat ze in de toekomst ook weer ongedaan gemaakt kunnen worden. De luchtbehandeling in monumentale gebouwen betreft daarom altijd maatwerk.”

Van gebouwanalyse tot klimaatstrategie

Geen enkel probleem voor de specialisten van WOLF, die flexibel inspelen op de ventilatiebehoeften, uitdagingen én wet- en regelgeving in specifieke sectoren, zoals monumentale gebouwen. “Elk monumentaal project start met een uitgebreide gebouwanalyse, waarbij we op locatie kijken naar hoe het pand eruit ziet, aan welke eisen voldaan moet worden en wat de bouwkundige en installatietechnische randvoorwaarden zijn”, vertelt olde Scholtenhuis. “Bovendien brengen we in deze fase de ruimte-inhoud, materialen en gebruikerspatronen in kaart. Op basis hiervan bepalen wij een klimaatstrategie, waarin bijvoorbeeld de gewenste temperatuur en luchtvochtigheid belang

rijke parameters zijn. Bijvoorbeeld om het gevoelige interieur – met vaak veel hout, textiel en kwetsbare schilderingen – te beschermen. Moet er – in navolging van de ventilatie – ook verwarmd en gekoeld worden? Gelden er bepaalde piekbelastingen? En zijn er factoren die de maximale (energie)prestaties kunnen beïnvloeden? Op basis van alle bevindingen selecteren we het best passende systeem én de juiste project-aanpak, waarbij we ons opstellen als partner van de betrokken partijen.”

Een mooie referentie voor deze uitgebreide dienstverlening vinden we in Helmond, waar de voormalige en rijksmonumentale Leonarduskerk recent is getransformeerd tot huisartsenpraktijk. Voor de luchtbehandeling heeft WOLF een compacte WOLF CKL WTW-unit geselecteerd, die in stijlen en panelen op het project is aangeleverd en ter plekke is samengebouwd. Een belangrijke meerwaarde, vanwege de complexe vormgeving van het gebouw met geringe boogopeningen.