Van voormalig ziekenhuisterrein naar duurzame energiecentrale
KetelhuisWG is getransformeerd tot een bijzondere plek waar industrieel erfgoed én moderne bouw- en installatietechniek samenkomen. Het terrein van het voormalige Wilhelmina Gasthuis is zorgvuldig herontwikkeld, waarbij constructie, bouwkundige ingrepen en installaties integraal zijn toegepast om het karakter van het oude ziekenhuisterrein te behouden en te combineren met nieuwe functies en hedendaags comfort.
KetelhuisWG is een lokaal energiebedrijf voor en door de WG-buurt in Amsterdam Oud-West. Speciaal voor dit energiebedrijf realiseert Roodenburg een duurzame WKO-centrale op het WG-terrein. Van ontwerp tot levering, montage en langjarig onderhoud. De centrale maakt het mogelijk om collectief van het aardgas af te gaan in een wijk waar individuele oplossingen vaak niet haalbaar zijn.
“DVP Projectmanagers en Vastgoedadviseurs – de door KetelhuisWG betrokken adviseur – heeft ons benaderd om vanuit onze expertise een bijdrage te leveren aan het installatieontwerp”, vertelt Bryan Hoogvliet, Project Manager bij Roodenburg. “Vervolgens zijn we op basis van kwaliteit en prijs gevraagd om ook de realisatie en uiteindelijk het onderhoud gedurende de exploitatiefase uit te voeren.”

Door het gebruik van een duurzame energiebron kan de CO₂-uitstoot tot wel 100% worden verlaagd ten opzichte van gasgestookte cv-ketels. Daarnaast is een collectief systeem efficiënter én kosteneffectiever dan individuele warmtepompen. In de WG-buurt is om deze reden gekozen voor een buurtwarmtesysteem, waarbij warmte uit het Jacob van Lennepkanaal via aquathermie of in dit geval Thermische Energie uit Oppervlaktewater (TEO) wordt gewonnen. In de zomer warmt de zon het water in de gracht op. De pomp- en filterinstallatie onttrekt deze warmte en geeft deze via twee warmtewisselaars door aan het water in de warmte-koudeopslag (WKO). Het oppervlaktewater wordt vervolgens enkele graden koeler teruggeleid naar het kanaal en blijft altijd fysiek gescheiden van de rest van het systeem.

De WKO-centrale bevindt zich op vijf meter onder het maaiveldniveau, in een grote technische ruimte die volledig uit het zicht is onttrokken. “Alleen een enkele bouwkundige koekoek en een ventilatiekanaal doen vermoeden dat er onder de grond iets bijzonders zit”, vertelt Hoogvliet. “Twee brondoubletten van elk circa 200 meter diep slaan de warmte op in het grondwater, zodat deze in de winter kan worden benut. Twee menshoge warmtewisselaars dragen de warmte – met tussenkomst van drie warmtepompen – vervolgens over aan het distributiesysteem voor de gebouwen.”
Na de start van de uitvoeringsontwerpfase is op het allerlaatste moment een grote wijziging in het ontwerp doorgevoerd, waarbij de oorspronkelijk gekozen warmtepompen zijn vervangen door warmtepompen met een natuurlijk koudemiddel. “Voor het verkrijgen van een noodzakelijke operationele overheidssubsidie voor KetelhuisWG was het toepassen van een natuurlijk koudemiddel een harde minimumeis”, aldus Hoogvliet. “Daarom hebben wij een marktconsultatie uitgevoerd om een geschikte warmtepomp te vinden. Hierbij is de keus gevallen op warmtepompen met isobutaan- en propaangas.” In navolging van deze warmtepompen, de brondoubletten en de warmtewisselaars bestaat het WKO-systeem uit (TEO) filters, een pomp, een spoelinstallatie, cv-gkw transportpompen, regelkleppen, een drukbehoudsysteem en bijbehorende regeltechniek.

Het gesloten systeem zorgt ervoor dat er geen water uit de gracht of het grondwater in de installaties of het tapwater terecht kan komen. “De installatie combineert WKO met oppervlaktewater als aanvullende bron”, aldus Hoogvliet. “De aansluiting en filterinstallatie (TEO) van het oppervlaktewater wordt verzorgd door leverancier Callic. Dutek levert de drie op maat ontwikkelde (propaan) isobutaan warmtepompen en nevenaannemer Haitjema realiseert de bronnen. Zo ontstaat een innovatief, buurtgericht energiesysteem met maatwerk op elk niveau.”