Platform over installatietechniek, klimaatbeheersing en elektriciteit
Duurzame vervanging van GU10 verlichting met hoogwaardige ledmodules
De overstap naar ledverlichting is inmiddels de standaard geworden binnen zowel residentiële als commerciële toepassingen. Waar in het verleden gloeilampen en halogeenspots ons interieur bepaalden, maakten zij later plaats voor spaarlampen en uiteindelijk voor energiezuinige ledspots. Binnen deze ontwikkeling zijn grofweg twee categorieën te onderscheiden: retrofit ledlampen en volledig geïntegreerde ledarmaturen, waarin de ledchip en koeling al direct verwerkt zijn.
Retrofit oplossingen, zoals de bekende GU10 en GU5.3 (MR16), zijn ontworpen om bestaande lichtbronnen één op één te vervangen. “MR16 armaturen werden vroeger gebruikt voor halogeenspots”, weet Jelmer Hoekstra van Lumiko. “Tegenwoordig worden hier echter GU10 of GU5.3 ledspots in geplaatst. Dankzij een standaard diameter van 50 mm is deze uitwisseling heel eenvoudig. Aanpassingen aan het armatuur zijn niet nodig. Bovendien is er keuze uit een uitgebreid aanbod geschikte spots. Omdat de GU10 spot rechtstreeks op 230V aangesloten kan worden, lijkt deze spot bijzonder aantrekkelijk voor de renovatie- en vervangingsmarkt. Toch kleven er ook nadelen aan deze ogenschijnlijk eenvoudige oplossing.”
Een belangrijk aandachtspunt bij GU10 spots is de beperkte levensduur. “Hoewel deze spots direct op 230V aangesloten kunnen worden, betekent dit niet dat de interne techniek eenvoudig is”, aldus Hoekstra. “In de compacte behuizing van een GU10 spot zijn namelijk zowel de ledchip als driver verwerkt. Dit zorgt voor een gebrek aan ruimte voor effectieve koeling. Omdat warmte een cruciale factor is in de levensduur van elektronica, leidt deze beperkte koeling vaak tot vroegtijdige uitval. De combinatie van warmteontwikkeling en minimale ruimte dwingt fabrikanten tot concessies in de componentkwaliteit, met alle gevolgen van dien.”
Daarnaast speelt kleurconsistentie een belangrijke rol. “In ruimtes waarin meerdere spots zijn geplaatst, kan het vervangen van één defecte GU10 spot leiden tot zichtbaar kleurverschil”, aldus Hoekstra. “Dit resulteert er vaak in dat alle lichtbronnen vervangen moeten worden om een uniform lichtbeeld te behouden. Dit is niet alleen inefficiënt, maar ook kostbaar. Bovendien sluit dit niet aan bij de duurzaamheidsdoelstellingen van steeds meer bedrijven.”
Lumiko biedt hier een oplossing voor. “Als lichtexpert richten wij ons op kwaliteitsproducten, waarbij duurzaamheid en toekomstbestendigheid belangrijke pijlers zijn”, aldus Hoekstra. “Om deze reden worden al onze inbouwspots gemaakt van stevig aluminium met voldoende koeloppervlakte. Bijvoorbeeld dankzij meer massief aluminium voor een compacte spot of door het toevoegen van aluminium koelribben aan de bovenzijde, waardoor de warmte effectief kan worden afgevoerd. Dit resulteert in een aanzienlijk langere levensduur, tot wel 50.000 branduren.” Ook worden de ledspots uitgevoerd met een externe driver. “Door de driver los te koppelen van de lichtbron, ontstaat aanzienlijk meer ruimte voor hoogwaardige componenten en optimale koeling.”
Het gebruik van een externe driver biedt nog een belangrijk voordeel: onderhoudsgemak. “Mocht een driver defect raken, dan kan deze eenvoudig uitgewisseld worden, zonder dat de volledige lichtbron vervangen hoeft te worden”, legt Hoekstra uit. “Dit is niet alleen duurzaam, maar ook kostenbesparend. Om het aansluiten eenvoudig te houden, zijn alle Lumiko spots uitgevoerd met een plug and play connector. Ditzelfde geldt voor veel van onze drivers, waardoor het aansluiten geen enkele moeite is.”
GU10 spots zijn vaak uitgevoerd met een connectorbox, waarop de bekabeling van spot naar spot wordt doorgelust. “Om die reden heeft Lumiko veel drivers met een soortgelijke box uitgevoerd. Bovendien hebben we de boxen, inclusief korte kabel, ook los beschikbaar, waardoor het niet nodig is om over te stappen naar volledig nieuwe armaturen. Op deze manier dragen we bij aan een duurzame samenleving, waarin wordt behouden wat nog goed is.”
Speciaal voor de renovatie- en vervangingsmarkt heeft Lumiko twee ledmodules ontwikkeld die één op één gebruikt kunnen worden in een GU10 armatuur:
– Bonnita: een ledmodule met een verdiepte led en koelribben aan de bovenkant. De Bonnita is beschikbaar met een 15° en 40° reflector en van 2700 tot 4000 K. Qua uitstraling komt de module volledig overeen met gangbare GU10 lichtbronnen.
– Venice: deze compacte en slechts 29 mm hoge spot is te gebruiken als ledspot met klemveren, maar past zonder klemveren ook uitstekend in een bestaand MR16 armatuur. De spot is gemaakt van duurzaam aluminium, met optimale koeling en de allerbeste ledtechniek. Hierdoor is hij al beschikbaar met een lichtopbrengst van 458 lumen, waarbij het lichtbeeld vergelijkbaar is met gangbare GU10 spots van 5 Watt of een halogeenspot van 50 Watt. De energiezuinige spot verbruikt slechts 3.1 Watt en beschikt over energielabel C en beschermingswaarde IP44. Ook is het binnenwerk kantelbaar. Hierdoor is het mogelijk om in een standaard GU10 armatuur toch het licht te richten en is deze oplossing ook uitstekend geschikt voor badkamers en buitentoepassingen.
Ook dimmen is met deze oplossingen geen enkel probleem. “Lumiko heeft verschillende fase dimbare drivers beschikbaar voor gebruik met deze ledmodules”, vertelt Hoekstra. “Voor elke oplossing is een compacte één op één driver beschikbaar. Dankzij de plug and play connector klik je de twee onderdelen eenvoudig aan elkaar. De 230V bedrading kan in de aansluitbox aangesloten en eventueel doorgelust worden naar de volgende spot.” Wil je het nog duurzamer, dan gebruik je een wat grotere driver waar meerdere spots op aangesloten kunnen worden. “Hierbij worden de spots in serie aangesloten op de driver, waarbij installateurs tevens profiteren van alle voordelen van onze plug and play connectorboxen.”
