Nederland staat voor een enorme verduurzamingsopgave: voor 2050 moeten bijna acht miljoen bestaande woningen en een half miljoen utiliteitsgebouwen CO2-neutraal verwarmd, gekoeld en geventileerd worden. En dan heb ik de nieuwbouwopgaven nog niet eens genoemd. Tot nu toe lag de nadruk bij het ontwerpen van klimaatinstallaties vooral op energiebesparing, maar we zien dat de milieueffecten over de hele levenscyclus en de afhankelijkheid van schaarse materialen steeds belangrijker worden.
Het sturen op leveringszekerheid en milieueffecten bij klimaatinstallaties is nog geen business as usual. Klimaatinstallaties zijn complexe samengestelde producten en er zit een lange toeleveringsketen aan vast. Vanuit het Nationaal Programma Circulaire Economie heeft de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) in samenwerking met de markt een routekaart circulaire klimaatinstallatie ontwikkeld. Versie 2.0 wordt rond de zomer verwacht. Hierin is in kaart gebracht welke stappen je kunt zetten richting een circulaire klimaatinstallatie.
Voor kritieke grondstoffen zijn we vaak afhankelijk van een beperkt aantal landen. Op zich is dat niet erg, totdat de Straat van Hormuz dichtgaat. We willen die afhankelijkheid beperken tot maximaal 65%, zodat er altijd een alternatief is. Hier proberen we ondernemers en producenten bewust van te maken, onder meer via de online grondstofscanner. Een circulaire oplossingsrichting is de levensduur van installaties verlengen. Dit kan door beter onderhoud, het efficiënt vervangen van componenten en door gebruik te maken van refurbished materialen.
Een andere oplossing ligt in het beperken van de omvang van installaties. Een beter ontwerp van gebouwen en systemen leidt tot minder en eenvoudigere installaties, zonder verlies van comfort en gezondheid. Een toekomstbestendige installatie is losmaakbaar, herbruikbaar en modulair en wordt ondersteund door benchmarks en transparante productdata.
Deze alternatieven zijn soms duurder dan de gebruikelijke installaties. Pas je hier het businessmodel op aan, dan kun je het op een andere manier weer terugverdienen. Sommige opdrachtgevers zijn bereid om in circulariteit te investeren bij een hogere restwaarde of met een CO2-reductie. Dit zorgt voor een win-win-winsituatie: een lager milieueffect, betere leveringszekerheid en goede prestaties. Ik ben ervan overtuigd dat de wereld van de installateur zich hier naartoe gaat bewegen.