Platform over installatietechniek, klimaatbeheersing en elektriciteit
Teylers Museum in Haarlem heeft de afgelopen jaren verschillende restauraties ondergaan. In navolging van het Pieter Teylers Huis in 2021 is in 2023 de zandstenen gevel gerestaureerd. In datzelfde jaar is het oudste museum van Nederland bovendien gestart met een integrale verduurzaming, met de ambitie om aan het Klimaatakkoord van Parijs te voldoen. Uiteraard mét behoud van haar bijzondere erfgoedwaarde. De verduurzaming start al in de entree, waar in september 2025 een luchtgordijn van HVAC Nederland in gebruik is genomen.
“Belangrijkste doel van de entree-aanpak was om energieverlies te voorkomen”, vertelt Wouter Lips, Hoofd Huisvesting en Onderhoud bij Teylers Museum. “Bovendien wilden we het koudeprobleem graag aanpakken. Er staan continu medewerkers bij de openstaande deur om bezoekers te verwelkomen en hun jassen aan te nemen. Met name in de wintermaanden werd hun comfort weleens op de proef gesteld, omdat de temperatuur dan kon dalen tot circa 12-13°C. Het luchtgordijn van HVAC Nederland brengt hier verandering in en garandeert een warme ontvangst én een aangename werkomgeving.”
Vanwege de monumentale status van het museumgebouw heeft Teylers Museum verschillende technieken en opstellingen voor de entree onderzocht. “Belangrijkste eis hierbij was dat de manier waarop bezoekers de monumentale ruimte beleven niet verstoord mocht worden”, vertelt Lips. “Het idee van een glazen tochtsluis verdween daardoor al snel naar de achtergrond.” Een goede beslissing, volgens Frank Joosten van HVAC Nederland. “Tochtsluizen zorgen alleen in theorie voor een excellente klimaatscheiding”, vertelt hij. “Zij kunnen de instroom van koude buitenlucht namelijk alleen bepérken. Bij het openen van de deur gaat altijd koude buitenlucht of warme binnenlucht mee de sluis in, waardoor de efficiëntie afneemt. Omdat bezoekers vaak niet wachten tot de deur achter hen gesloten is en direct doorlopen, wordt de scheiding van binnen- en buitenklimaat in veel gevallen zelfs compleet teniet gedaan. Als gevolg hiervan wordt de sluisfunctie al snel uitgeschakeld, waardoor de investering zich niet meer terugverdient.”
Daarbij komt dat een glazen sluisconstructie erg gevoelig is voor vervuiling, weet Joosten. “Omdat dit de uitstraling van het museum niet ten goede zou komen, heb ik een luchtgordijn als alternatief voorgedragen. Een oplossing waarmee de gewenste klimaatscheiding wél gehaald kan worden en die bovendien geen grote zichtbare constructie vereist.” Om de werking te demonstreren, heeft Joosten een voorraadmodel opgehangen aan een tijdelijke steigerconstructie. “In de testfase is niet alleen gekeken naar de werking en esthetische uitstraling van het luchtgordijn, maar ook naar de geluidsproductie. Vanwege de vorm van het gebouw – met direct achter de hal een hoge koepel – ligt galm namelijk op de loer. In navolging van Wouter Lips, waren ook diverse mensen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de Gemeente Haarlem hierbij aanwezig.”
“Uit oogpunt van duurzaamheid werken wij graag met lokale partijen”, benadrukt Lips. “Ook zochten wij een leverancier die bereid was om met ons mee te denken. We wilden geen standaard product, maar een klimaatoplossing die was toegesneden op de specifieke eisen en wensen van ons museum. HVAC Nederland kon hier uitstekend in voorzien. Frank Joosten heeft heel goed met ons meegedacht. Bijvoorbeeld over de manier van verwarmen, waarbij een cv-verwarmd luchtgordijn uit akoestisch oogpunt onze voorkeur had. In de voorbereidende fase hebben wij diverse referentieprojecten bezocht en ook het demomodel hebben wij als heel waardevol ervaren.”
Speciaal voor Teylers Museum heeft HVAC Nederland een luchtgordijn van 2,40 meter breed geleverd, die op vier meter hoogte en onder het bovenlicht is opgehangen. “De ventilatoren zijn iets groter gedimensioneerd dan gebruikelijk, waardoor zij langzamer kunnen draaien en tóch de gewenste luchthoeveelheden halen”, vertelt Joosten. “Ook zijn isolatiematerialen aangebracht op de ventilatoren en in de luchtaanzuiging en is een afwijkende diameter toevoerleiding voor het warme water toegepast. Met oog op de toekomst is bovendien een warmtewisselaar toegepast die ook geschikt is voor lagere mediumtemperaturen, zoals gebruikelijk bij een warmtepomp. Alle stappen samen zorgen voor een aanzienlijke geluidsreductie en een uitstekende energie-efficiëntie.”
Om te zorgen dat het luchtgordijn perfect aansluit bij de historische uitstraling van het museum, heeft een decorbouwer in opdracht van Teylers Museum een metalen omkasting gerealiseerd, besluit Lips. “In combinatie met een maatwerk constructie hangt het luchtgordijn nu heel logisch in de ruimte.”
